Cô Nguyễn Thị Nhung - năm nay 50 tuổi thắc mắc: "Tôi thường xuyên bị ợ nóng, đau thượng vị, trào ngược dạ dày kéo dài vậy nên dùng thuốc gì để giảm tiết acid và bảo vệ niêm mạc?".
Cô Nguyễn Thị Nhung - năm nay 50 tuổi thắc mắc: "Tôi thường xuyên bị ợ nóng, đau thượng vị, trào ngược dạ dày kéo dài vậy nên dùng thuốc gì để giảm tiết acid và bảo vệ niêm mạc?".
Trường Cao đẳng Dược Sài Gòn trả lời: Rabeprazole là thuốc ức chế bơm proton được kê đơn phổ biến, song cần dùng đúng liều để tránh tác dụng phụ khi điều trị dài ngày.
Các bệnh lý tăng tiết acid dạ dày như trào ngược dạ dày – thực quản, viêm loét dạ dày tá tràng hay hội chứng tăng tiết dịch vị đang ngày càng phổ biến, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng sống. Trong nhóm thuốc điều trị, Rabeprazole là hoạt chất được sử dụng rộng rãi nhờ khả năng ức chế tiết acid mạnh và kéo dài.
Rabeprazole thuộc nhóm ức chế bơm proton (PPI), hoạt động bằng cách giảm lượng acid do dạ dày sản xuất. Thuốc được chỉ định cho người lớn và trẻ em từ 12 tuổi trở lên, dùng theo đơn của bác sĩ. Trên thị trường, hoạt chất này có mặt trong các sản phẩm như Pariet, AcipHex và AcipHex Sprinkle.
Theo tài liệu Dược học, Rabeprazole là dẫn chất benzimidazole, tác động trực tiếp lên enzym H⁺/K⁺-ATPase – còn gọi là “bơm proton” của tế bào thành dạ dày. Đây là bước cuối cùng trong quá trình tiết acid. Khi bơm proton bị ức chế, lượng acid trong dịch vị giảm rõ rệt, từ đó làm dịu triệu chứng ợ nóng, nóng rát sau xương ức và hỗ trợ lành tổn thương niêm mạc.
Điểm đáng chú ý là thuốc chỉ được kích hoạt trong môi trường acid mạnh, nên tác dụng tập trung chủ yếu tại dạ dày, hạn chế ảnh hưởng toàn thân. Nhờ đó, Rabeprazole được đánh giá cao về hiệu quả và độ an toàn khi sử dụng đúng chỉ định.
Trong thực hành lâm sàng, bác sĩ hoặc Y sĩ đa khoa có thể chỉ định Rabeprazole cho người mắc trào ngược dạ dày – thực quản, đặc biệt khi có viêm hoặc trợt loét thực quản. Thuốc cũng được dùng trong điều trị loét dạ dày, loét tá tràng cấp, hoặc phối hợp kháng sinh để tiêu diệt vi khuẩn Helicobacter pylori – nguyên nhân chính gây loét mạn tính.
Ngoài ra, những bệnh nhân mắc hội chứng Zollinger–Ellison hay các tình trạng tăng tiết acid bệnh lý cũng có thể cần điều trị bằng Rabeprazole trong thời gian dài dưới sự theo dõi chặt chẽ của bác sĩ.
Rabeprazole hấp thu tương đối nhanh, đạt nồng độ tối đa trong máu sau khoảng 3–4 giờ. Thuốc gắn mạnh với protein huyết tương và chuyển hóa chủ yếu tại gan. Phần lớn chất chuyển hóa được thải trừ qua nước tiểu, phần còn lại qua phân. Thời gian bán thải ngắn nhưng tác dụng ức chế acid kéo dài, cho phép dùng một lần mỗi ngày vẫn đạt hiệu quả.
Đặc tính này giúp người bệnh dễ tuân thủ điều trị, đồng thời giảm nguy cơ quên liều.
Liều phổ biến ở người lớn thường là 10–20 mg mỗi ngày, uống một lần vào buổi sáng trước ăn. Thời gian điều trị có thể kéo dài từ 4–8 tuần tùy mức độ tổn thương. Với phác đồ diệt H. pylori, thuốc thường dùng hai lần mỗi ngày kết hợp kháng sinh.
Rabeprazole được bào chế dạng viên bao tan trong ruột, do đó cần nuốt nguyên viên với nước, không nhai hoặc nghiền để đảm bảo thuốc phát huy đúng cơ chế giải phóng. Người bệnh không nên tự ý tăng liều hoặc kéo dài thời gian sử dụng nếu chưa có tư vấn chuyên môn.
Phần lớn người dùng dung nạp thuốc tốt. Tuy nhiên, một số tác dụng không mong muốn vẫn có thể xuất hiện như tiêu chảy, đau đầu, đầy hơi, khô miệng hoặc đau bụng nhẹ. Những triệu chứng này thường thoáng qua và giảm dần khi cơ thể thích nghi.
Ở nhóm dùng dài ngày, Rabeprazole có thể làm giảm hấp thu vitamin B12, hạ magie máu, tăng nguy cơ loãng xương hoặc gãy xương. Hiếm gặp hơn là nhiễm khuẩn tiêu hóa, viêm thận kẽ hay phản ứng da nghiêm trọng. Do đó, người bệnh cần tái khám định kỳ để được theo dõi xét nghiệm khi điều trị kéo dài.
Rabeprazole có thể che lấp triệu chứng của ung thư dạ dày, vì vậy cần được thăm khám và loại trừ bệnh lý ác tính trước khi dùng lâu dài. Người mắc bệnh gan, loãng xương, thiếu vitamin B12 hoặc đang dùng nhiều thuốc khác cần thông báo đầy đủ với bác sĩ.
Phụ nữ mang thai, cho con bú và trẻ dưới 12 tuổi không nên tự ý sử dụng thuốc. Bên cạnh đó, việc kết hợp lối sống lành mạnh như ăn uống điều độ, hạn chế rượu bia, tránh thức ăn cay nóng sẽ giúp tăng hiệu quả điều trị.
Theo giảng viên Trường Cao đẳng Dược Sài Gòn, Rabeprazole là một trong những thuốc nền tảng trong điều trị bệnh lý dạ dày – thực quản hiện nay. Tuy nhiên, việc dùng thuốc cần cá thể hóa theo từng bệnh nhân, tránh lạm dụng kéo dài vì có thể gây thiếu vi chất và ảnh hưởng xương khớp.
Rabeprazole giúp kiểm soát acid hiệu quả, cải thiện nhanh triệu chứng trào ngược và loét dạ dày. Dù vậy, thuốc chỉ phát huy tối đa lợi ích khi được kê đơn và theo dõi đúng cách. Người bệnh nên tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ, không tự ý mua dùng hoặc ngưng thuốc đột ngột để đảm bảo an toàn lâu dài cho hệ tiêu hóa.
