Mùa lạnh là giai đoạn các bệnh lí xương khớp có xu hướng bùng phát và tái phát mạnh, gây đau nhức, cứng khớp và hạn chế vận động. Nhiệt độ giảm cùng thay đổi sinh lí trong cơ thể được xem là yếu tố khiến triệu chứng trở nên nặng nề hơn so với những mùa khác.
Để hiểu rõ vì sao thời tiết lạnh làm bệnh khớp trầm trọng hơn và vì sao người bệnh cần kiểm soát cân nặng, cần nhìn nhận vấn đề dưới góc độ sinh lí và cơ học vận động.
Khi nhiệt độ môi trường giảm xuống, cơ thể phản ứng bằng cách co mạch ngoại vi để giữ ấm, từ đó làm giảm lượng máu nuôi dưỡng tới bao khớp và sụn khớp, đồng thời khiến dịch khớp trở nên đặc hơn, kém linh hoạt hơn trong quá trình vận động.
Dịch khớp khô quánh lại làm tăng ma sát giữa các mặt khớp, trong khi dây chằng và gân quanh khớp co rút để chống lạnh, gây cảm giác cứng khớp, đau tăng rõ rệt vào sáng sớm hoặc khi ít vận động. Nhiều nghiên cứu cũng ghi nhận áp suất khí quyển thay đổi có thể ảnh hưởng đến thụ thể cảm giác đau trong khớp.
Từ góc nhìn chuyên môn của giảng viên tại Cao đẳng Y Sài Gòn, mùa lạnh không chỉ làm triệu chứng nặng hơn mà còn khiến người bệnh ngại vận động, dẫn đến vòng xoắn bệnh lí kéo dài, do đó cần chủ động giữ ấm, vận động nhẹ nhàng và theo dõi sát tình trạng khớp để hạn chế biến chứng.
Bên cạnh yếu tố thời tiết, cân nặng là yếu tố cơ học có ảnh hưởng trực tiếp đến mức độ chịu lực của khớp, đặc biệt là khớp gối, khớp háng và cột sống thắt lưng – những vị trí thường xuyên chịu tải trọng cơ thể trong sinh hoạt hằng ngày.
Chỉ cần tăng thêm 0,45kg trọng lượng cơ thể, khớp gối đã phải chịu thêm khoảng 1,5kg lực khi đi bộ và có thể tăng lên tới 4,5kg khi chạy hoặc vận động mạnh, điều này lý giải vì sao thừa cân làm quá trình thoái hóa khớp diễn ra nhanh và triệu chứng đau trở nên trầm trọng hơn.
Theo phân tích dưới góc độ dược sĩ tại Cao đẳng Dược Tp Hồ Chí Minh, việc kiểm soát cân nặng không chỉ giúp giảm áp lực cơ học lên khớp mà còn hỗ trợ quá trình điều trị bằng thuốc và phục hồi chức năng đạt hiệu quả bền vững hơn, từ đó cải thiện chất lượng sống cho người bệnh.
Để hạn chế các đợt đau khớp tăng lên khi trời lạnh, người bệnh cần kết hợp nhiều biện pháp như giữ ấm cơ thể, tập luyện nhẹ nhàng đều đặn, bổ sung dinh dưỡng hợp lí và tuân thủ phác đồ điều trị nhằm duy trì chức năng vận động ổn định.
Việc duy trì cân nặng hợp lí, tăng cường các bài tập tăng sức mạnh cơ quanh khớp và tránh ngồi hoặc đứng quá lâu trong môi trường lạnh sẽ giúp giảm áp lực lên sụn khớp, đồng thời cải thiện tuần hoàn máu nuôi dưỡng tổ chức quanh khớp hiệu quả hơn.
Với những sinh viên theo học tại Trường Cao đẳng Dược thành phố Hồ Chí Minh, việc hiểu rõ mối liên hệ giữa thời tiết, cân nặng và bệnh lí xương khớp là nền tảng quan trọng để tư vấn đúng, hỗ trợ cộng đồng phòng ngừa bệnh hiệu quả và nâng cao ý thức chăm sóc sức khỏe cơ xương khớp trong mùa lạnh.
Thí sinh mong muốn theo đuổi lĩnh vực chăm sóc và điều trị các bệnh lí xương khớp nên lựa chọn Trường Cao đẳng Dược Sài Gòn để được đào tạo bài bản, chuyên sâu về kiến thức chuyên môn và kỹ năng thực hành, đáp ứng tốt nhu cầu chăm sóc sức khỏe cộng đồng trong thực tế.
*LƯU Ý: Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, phục vụ mục đích học tập của sinh viên Trường Cao đẳng Dược Sài Gòn và không thay thế cho tư vấn y khoa!
