Các loại thuốc chống viêm không steroid (NSAID) phổ biến hiện nay
Thứ sáu, 07/03/2025 | 09:22
Thuốc chống viêm không steroid (NSAIDs) là nhóm thuốc có tác dụng giảm đau, kháng viêm hiệu quả và được sử dụng rộng rãi. Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu rõ về các loại thuốc này cũng như tác động của chúng đối với cơ thể.
Các NSAIDs có nhiều dạng bào chế như viên nang, viên nén, kem bôi, gel, viên đặt hậu môn hoặc tiêm truyền. Một số loại có thể mua không cần đơn, trong khi một số khác yêu cầu kê toa từ bác sĩ.
Thuốc chống viêm không steroid có cơ chế hoạt động như thế nào và tác dụng gì?
Thuốc chống viêm không steroid (NSAIDs) có tác dụng giảm đau, hạ sốt và kháng viêm nhờ khả năng ức chế enzyme cyclooxygenase (COX), enzyme tham gia vào quá trình tổng hợp prostaglandin.
Prostaglandin đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ niêm mạc dạ dày và điều hòa phản ứng viêm. COX được chia thành hai loại:
COX-1: Hỗ trợ đông máu, bảo vệ niêm mạc dạ dày.
COX-2: Tham gia vào quá trình gây viêm và sốt.
Cơ chế tác dụng của thuốc chống viêm không steroid
Nhóm ức chế cả COX-1 và COX-2
Aspirin: Có tác dụng giảm đau, hạ sốt, chống viêm và ngăn kết tập tiểu cầu. Tuy nhiên, thuốc có thể gây viêm loét, xuất huyết dạ dày, do đó hiện nay chủ yếu được sử dụng với liều thấp để chống đông máu ở bệnh nhân tim mạch.
Ibuprofen: Hiệu quả giảm đau cao hơn aspirin nhưng có nguy cơ gây kích ứng đường tiêu hóa và rối loạn tạo máu.
Diclofenac: Có tác dụng giảm đau mạnh hơn nhưng dễ gây viêm loét, xuất huyết dạ dày, thiếu máu.
Các thuốc khác: Ketoprofen, Naproxen,... có cơ chế và tác dụng tương tự.
Nhóm ức chế chọn lọc COX-2
Meloxicam: Được sử dụng trong điều trị viêm khớp, thoái hóa khớp, viêm cột sống dính khớp. Ít gây tác dụng phụ trên tiêu hóa và tim mạch so với nhóm trên.
Celecoxib, Rofecoxib, Valdecoxib: Có tác dụng tương tự Meloxicam. Tuy nhiên, Rofecoxib và Valdecoxib đã bị thu hồi do liên quan đến các tác dụng phụ nghiêm trọng trên tim mạch và da.
Chỉ định và chống chỉ định của thuốc chống viêm không steroid
Chỉ định và chống chỉ định của thuốc chống viêm không steroid
Đối tượng sử dụng thuốc chống viêm không steroid (NSAIDs)
Giảng viên Cao đẳng Y Dược TPHCM cho biết, NSAIDs thường được chỉ định cho các trường hợp:
Bệnh xương khớp: Viêm khớp dạng thấp, thấp khớp cấp, viêm khớp phản ứng, viêm cột sống dính khớp, viêm khớp tự phát thiếu niên, Gout, viêm lồi cầu xương cánh tay, viêm khớp vảy nến, viêm quanh khớp vai, thoái hóa cột sống, thoái hóa khớp,...
Đau thần kinh: Đau dây thần kinh tọa, đau thắt lưng cấp/mạn tính, đau mỏi vai gáy,...
Các bệnh lý khác: Hội chứng đường hầm cổ tay, hội chứng De Quervain,...
Chống chỉ định sử dụng NSAIDs
NSAIDs không được sử dụng trong các trường hợp:
Dị ứng hoặc mẫn cảm với thành phần thuốc.
Chảy máu khó cầm.
Phụ nữ mang thai và cho con bú.
Suy gan từ mức độ vừa đến nặng.
Loét dạ dày tá tràng.
Cần thận trọng khi dùng NSAIDs cho bệnh nhân hen phế quản, nhiễm trùng tiến triển, bệnh tim mạch, huyết áp cao, tiền sử loét dạ dày tá tràng, người hút thuốc lá, tiểu đường,...
Tác dụng phụ và lưu ý khi sử dụng NSAIDs
NSAIDs có thể gây ra tác dụng phụ liên quan đến tim mạch và tiêu hóa như:
Nguy cơ tăng tác dụng phụ khi dùng lâu dài, hút thuốc, uống rượu bia, sức khỏe yếu hoặc tuổi cao.
Hướng dẫn sử dụng an toàn
Đọc kỹ hướng dẫn trước khi dùng.
Báo cho bác sĩ về tình trạng sức khỏe và các loại thuốc đang sử dụng.
Nếu gặp tác dụng phụ, ngừng thuốc và tham khảo ý kiến bác sĩ.
Có thể thay thế bằng paracetamol nếu chỉ cần giảm đau nhẹ, hoặc dùng NSAIDs dạng gel/kem để giảm tác dụng phụ so với dạng uống.
Khi có triệu chứng viêm nhiễm kéo dài, nên đi khám để được bác sĩ chẩn đoán và điều trị phù hợp, tránh tự ý sử dụng NSAIDs sai cách gây tác dụng ngược.
Trẻ cần được dùng kháng sinh thận trọng vì một số nhóm thuốc có thể gây hại lâu dài cho xương, răng, tủy xương hoặc thần kinh. Dưới đây là những loại thường bị hạn chế hoặc chống chỉ định nhằm đảm bảo an toàn khi điều trị.
Virus HPV là một trong những tác nhân lây truyền qua đường tình dục phổ biến nhất hiện nay và có liên quan mật thiết đến ung thư cổ tử cung cùng nhiều bệnh lý nguy hiểm khác. Việc hiểu rõ về virus HPV sẽ giúp chủ động phòng ngừa và bảo vệ sức khỏe lâu dài.
Rôm sảy là một trong những bệnh da liễu thường gặp nhất vào mùa nắng nóng, đặc biệt ở trẻ nhỏ và trẻ sơ sinh. Nếu không chăm sóc đúng cách, rôm sảy có thể kéo dài, nhiễm trùng hoặc để lại tổn thương da.
Phèn chua từ lâu đã là vị thuốc quen thuộc và quan trọng trong kho tàng Y học cổ truyền phương Đông. Không chỉ được sử dụng rộng rãi trong đời sống, đặc tính dược liệu của phèn chua đã mang lại nhiều ứng dụng thiết thực trong chăm sóc sức khỏe và điều trị bệnh lý.
