• Dùng kháng sinh kéo dài có thể gây hại đường ruột ra sao?

• Những loại kháng sinh phổ biến dùng cho bệnh viêm tủy răng.

Tìm hiểu về thuốc kháng sinh

Theo Giảng viên Cao đẳng Y Dược TPHCM cho biết, kháng sinh là các chất có khả năng tiêu diệt hoặc ức chế sự phát triển của vi khuẩn gây bệnh. Chúng có nguồn gốc từ các vi sinh vật như nấm, vi khuẩn hoặc Actinomycetes, và ngày nay còn được sản xuất theo phương pháp tổng hợp hoặc bán tổng hợp. Kháng sinh được dùng để điều trị các bệnh nhiễm trùng và đôi khi được kết hợp trong phác đồ điều trị nhiều loại bệnh khác. Các dạng bào chế phổ biến của kháng sinh gồm viên nén, dung dịch uống hoặc tiêm.

Tìm hiểu về các loại thuốc kháng sinh phổ biến

Hiện nay, các loại thuốc kháng sinh được phân chia thành hai nhóm chính là: nhóm kháng khuẩn và nhóm chống nấm. Cụ thể như sau:

Nhóm thuốc kháng sinh kháng khuẩn

Nhóm Beta-Lactam:

Bao gồm các loại kháng sinh như Penicillin, Cephalosporin, Carbapenem và Monobactam.

• Penicillin thường được chỉ định để phòng và điều trị các tình trạng nhiễm trùng nhẹ.
• Cephalosporin có phổ tác dụng rộng hơn, được dùng để điều trị các bệnh lý liên quan đến nhiễm khuẩn đường hô hấp, tiết niệu, mô mềm, đồng thời giúp phòng ngừa nhiễm khuẩn trong quá trình phẫu thuật hoặc sau phẫu thuật.

Nhóm Aminoglycosid:

Các kháng sinh tiêu biểu trong nhóm này bao gồm Kanamycin, Gentamicin, Amikacin, Tobramycin,…

• Nhóm này có hiệu quả mạnh trong việc tiêu diệt vi khuẩn, đặc biệt là vi khuẩn gram âm, các loại tụ cầu và trực khuẩn lao.
• Streptomycin là kháng sinh đặc hiệu thường được sử dụng trong điều trị bệnh lao.
• Ngoài ra, kháng sinh nhóm Aminoglycosid cũng được kết hợp với các loại thuốc khác để điều trị những bệnh lý nặng như viêm màng não, nhiễm khuẩn huyết, nhiễm khuẩn đường tiết niệu,...

Nhóm Lincosamid:

Giảng viên Cao đẳng Dược TPHCM cho biết, gồm hai kháng sinh chính là Lincomycin và Clindamycin.

• Nhóm này có tác dụng kìm hãm sự phát triển của vi khuẩn thông qua cơ chế ức chế tổng hợp protein.
• Thường được chỉ định trong điều trị các bệnh nhiễm khuẩn nghiêm trọng ở đường hô hấp, xương khớp, hệ sinh dục.
• Ngoài ra, các thuốc nhóm này còn được dùng để phòng viêm nội tâm mạc, điều trị viêm phổi, áp xe phổi và một số bệnh lý khác liên quan đến hệ sinh dục nữ.

Nhóm Macrolid:

• Các kháng sinh thuộc nhóm Macrolid có tác dụng diệt khuẩn và ức chế sự phát triển của nhiều loại vi khuẩn khác nhau.
• Được chỉ định trong trường hợp người bệnh không đáp ứng với Penicillin.
• Các thuốc trong nhóm này mang lại hiệu quả điều trị tốt đối với mụn trứng cá, viêm xoang, nhiễm khuẩn răng miệng và nhiễm trùng đường hô hấp.

Nhóm Phenicol:

Gồm các loại kháng sinh như Cloramphenicol và Thiamphenicol.

• Tác dụng chính của nhóm này là kìm hãm sự phát triển của vi khuẩn thông qua việc ức chế quá trình tổng hợp protein.
• Nhóm kháng sinh Phenicol thường được sử dụng để điều trị các tình trạng nhiễm khuẩn ở mắt, da, tay và vùng âm đạo.

Thuốc kháng sinh chống nấm

Một số kháng sinh có tác dụng kháng nấm phổ biến hiện nay bao gồm Nystatin, Ketoconazol và Griseofulvin,… Các loại thuốc này có khả năng tiêu diệt nấm ký sinh trên bề mặt da cũng như trong niêm mạc cơ thể. Ngoài ra, chúng còn được sử dụng để điều trị các bệnh lý do nấm gây ra ở những vị trí như móng tay, da, tóc, ngón chân và nhiều vùng khác bị nhiễm nấm.

Lạm dụng thuốc kháng sinh có thể gây nguy hiểm như thế nào?

Việc sử dụng kháng sinh một cách tùy tiện và không theo chỉ định có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe. Kháng sinh không chỉ tiêu diệt vi khuẩn gây hại mà còn có thể làm tổn hại đến các lợi khuẩn cần thiết trong cơ thể. Hậu quả là gây ra tình trạng loạn khuẩn, làm suy giảm hệ vi sinh có lợi, ảnh hưởng xấu đến khả năng miễn dịch và chức năng tiêu hóa.

Đặc biệt, người cao tuổi nếu dùng kháng sinh sai cách có nguy cơ gặp phải các biến chứng nguy hiểm, thậm chí có thể tử vong nếu không được can thiệp kịp thời. Trẻ nhỏ cũng là đối tượng dễ bị tổn thương do dùng kháng sinh sai liều lượng. Tình trạng này có thể dẫn đến các vấn đề như hen suyễn, suy giảm sức đề kháng và ảnh hưởng đến sự phát triển toàn diện của trẻ.

Ngoài ra, việc sử dụng kháng sinh không đúng cách còn làm gia tăng hiện tượng kháng kháng sinh. Khi đó, vi khuẩn không chỉ sống sót mà còn có khả năng biến đổi, trở nên đề kháng với thuốc, làm cho việc điều trị các bệnh lý nhiễm trùng trở nên khó khăn hơn. Một số vi khuẩn kháng thuốc có thể lây lan, tạo ra những chủng mới nguy hiểm, khó kiểm soát.

Không ít trường hợp bệnh nhân tự ý mua thuốc về sử dụng khi chưa có chẩn đoán chính xác, dẫn đến tình trạng bệnh không cải thiện mà còn trở nặng. Việc này không chỉ kéo dài thời gian điều trị mà còn làm tổn hại nghiêm trọng đến sức khỏe tổng thể của người bệnh.

Nguồn: Tin tức Y Dược – Trường Cao đẳng Y Dược Pasteur