Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ gây ung thư

Chủ nhật, 19/05/2024 | 09:29

Sự chuyển đổi từ tế bào bình thường thành tế bào ung thư có thể do lối sống, môi trường hoặc di truyền. Bài viết này sẽ tìm hiểu nguyên nhân, yếu tố nguy cơ và biện pháp phòng ngừa ung thư.

01716086316.jpeg
Ung thư có thể được gây ra do lối sống, môi trường hoặc di truyền

Các nguyên nhân thường gặp gây ra ung thư

Theo Thầy Lý Thanh Long – Giảng viên Cao đẳng Y Dược TPHCM cho biết, ung thư là bệnh đặc trưng bởi sự phát triển bất thường của một số tế bào, chúng sinh sôi nảy nở và xâm lấn các mô, phá vỡ các chức năng sinh học của cơ thể. Việc xác định nguyên nhân gây ung thư rất khó khăn và không phải tất cả các trường hợp ung thư đều do cùng một yếu tố gây ra.

Nhìn chung, các nhà nghiên cứu đã xác định được một số yếu tố tăng nguy cơ mắc ung thư, chia thành hai nhóm: chủ quan (có thể phòng tránh) và khách quan (không thể phòng tránh).

Nguyên nhân khách quan:

Tuổi tác: Người lớn tuổi có nguy cơ mắc ung thư cao hơn do quá trình lão hóa làm giảm hiệu quả của cơ chế sinh sản tế bào, tăng khả năng phát triển ung thư.

Di truyền: Một số loại ung thư như ung thư vú, đại tràng, dạ dày liên quan đến di truyền. Gia đình có tiền sử mắc các bệnh này cần tầm soát sớm để phát hiện và điều trị kịp thời.

Nguyên nhân chủ quan gây ung thư:

Chế độ ăn uống và chất độc hại:

Yếu tố như chế độ ăn uống không lành mạnh, hút thuốc lá và tiếp xúc với chất độc hại có thể thay đổi và cải thiện được.

Thuốc lá - Nguyên nhân số 1 gây ung thư:

Ung thư phổi: Gây ra bởi hút thuốc lá. Người hút thuốc cũng có nguy cơ cao mắc ung thư thanh quản, hầu họng, miệng, mũi, thực quản, bàng quang, tụy, thận, dạ dày, và gan.

Tác hại của thuốc lá: Khi thuốc lá cháy, nó giải phóng khoảng 250 chất nguy hiểm, trong đó 70 chất gây ung thư. Các kim loại nặng như asen và chì đi vào máu qua phổi, gây ô nhiễm toàn cơ thể và sửa đổi DNA, tăng nguy cơ đột biến gen. Bệnh nhân hút thuốc trong và sau điều trị có nguy cơ tái phát ung thư cao hoặc mắc bệnh ung thư thứ hai.

Rượu - Nguyên nhân thúc đẩy ung thư

Rượu là tác nhân gây tổn thương và thúc đẩy sự phát triển của ung thư. Ethanol và acetaldehyde, hai chất đã được Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế chứng minh là gây ung thư, được tạo ra khi uống rượu. Chúng tích tụ trong gan và đi vào máu, gây tổn hại và làm thay đổi DNA của tế bào ở màng nhầy của khoang miệng, thanh quản, hầu họng và thực quản.

Chế độ ăn uống không lành mạnh - Tăng nguy cơ ung thư

11716086316.jpeg
Chế độ ăn uống không lành mạnh làm tăng nguy cơ mắc ung thư

Cô Trương Thị Thanh Nga – Giảng viên Cao đẳng Điều dưỡng TPHCM cũng cho biết thêm, theo WHO, chế độ ăn uống không lành mạnh là nguyên nhân của khoảng 30% ca ung thư ở phương Tây và 20% ở các nước đang phát triển. Ba yếu tố rủi ro quan trọng gồm:

  • Thiếu trái cây và rau quả (dưới 300g mỗi ngày)
  • Thiếu chất xơ (dưới 25g mỗi ngày)
  • Tiêu thụ quá nhiều thịt nguội và thịt chế biến sẵn.

Kết hợp với lối sống ít vận động, những yếu tố này làm tăng nguy cơ ung thư ruột kết, vú, tuyến tiền liệt và nội mạc tử cung.

Các yếu tố nguy cơ khác

Dưới đây là các yếu tố nguy cơ khác có thể gây ung thư:

  • Nhiễm virus và vi khuẩn.
  • Thực phẩm chứa thuốc trừ sâu.
  • Các bệnh viêm hoặc tự miễn dịch.
  • Phơi nhiễm nghề nghiệp.
  • Tiếp xúc với tia cực tím.
  • Bức xạ ion hóa.
  • Thiếu hoạt động thể chất.
  • Một số hormone.
  • Ô nhiễm không khí.
  • Chất như asen và benzen.
  • Nội tiết tố trong điều trị mãn kinh và sử dụng thuốc tránh thai.
  • Một số thuốc dùng liều cao hoặc dài hạn.
  • Các phương pháp điều trị như xạ trị, hóa trị hoặc thuốc ức chế miễn dịch, đặc biệt là gây ung thư máu và da.

Phương pháp phòng ngừa bệnh ung thư

Giảm tiêu thụ thuốc lá và rượu là cần thiết để giảm nguy cơ ung thư. Một chế độ ăn uống lành mạnh và tập thể dục hàng ngày cũng giúp ngăn ngừa ung thư.

Giảm các yếu tố sau trong chế độ ăn uống:

  • Rượu: Hạn chế uống rượu.
  • Charcuterie: Giới hạn dưới 150g mỗi tuần.
  • Thịt đỏ: Hạn chế dưới 500g mỗi tuần, ưu tiên thịt gia cầm.
  • Thực phẩm béo, ngọt, mặn và siêu chế biến.
  • Ưu tiên thức ăn nhà làm.

Tăng cường các yếu tố sau:

  • Trái cây và rau: Ít nhất 5 loại mỗi ngày.
  • Các loại đậu: Ít nhất hai lần mỗi tuần.
  • Bánh mì nguyên hạt, ngũ cốc, mì ống, gạo nguyên cám: Ít nhất một lần mỗi ngày.
  • Sản phẩm từ sữa: Sữa chua, sữa, phô mai.
  • Chất béo thực vật: Dầu hạt cải dầu, quả óc chó, dầu ô liu.

Những biện pháp này giúp giảm nguy cơ ung thư và duy trì lối sống lành mạnh.

Nguồn: Tin tức Y Dược – Trường Cao đẳng Y Dược Pasteur

Từ khóa: ung thư
Ornidazole: Thuốc điều trị amip và những lưu ý khi sử dụng

Ornidazole: Thuốc điều trị amip và những lưu ý khi sử dụng

Ornidazole là thuốc được các chuyên gia y tế chỉ định trong điều trị các tình trạng nhiễm khuẩn, ký sinh trùng như amip ở gan và ruột hay bệnh do Giardia... Hãy cùng tìm hiểu về tác dụng và lưu ý cách sử dụng thuốc Ornidazole qua bài viết dưới đây nhé.!
Các tác nhân gây ra đau bụng kinh mà bạn nên biết

Các tác nhân gây ra đau bụng kinh mà bạn nên biết

Đau bụng kinh là triệu chứng thường gặp ở phụ nữ trong thời kỳ kinh nguyệt. Mức độ đau có thể khác nhau tùy vào cơ địa mỗi người; có người chỉ bị đau nhẹ, trong khi người khác có thể chịu đựng cơn đau dữ dội đến mức ngất xỉu.
 Sâm Ô Linh:  Ví như “Vàng Đen” của sức khỏe

 Sâm Ô Linh:  Ví như “Vàng Đen” của sức khỏe

Sâm Ô Linh, mặc dù được gọi là sâm, không thuộc cùng họ với các loại sâm khác. Đây là một loại thảo dược đặc trưng, hình dáng như hạch nấm đặc biệt được hình thành từ các sợi nấm dưới lòng đất. Nhiều lợi ích dinh dưỡng quý giá cho sức khỏe con người.
Rối loạn tiền đình : Tìm hiểu về nguyên nhân và cách điều trị

Rối loạn tiền đình : Tìm hiểu về nguyên nhân và cách điều trị

Rối loạn tiền đình có thể liên quan đến các bệnh lý như thiếu máu não, tiểu đường, huyết áp cao,... và có thể dẫn đến nguy cơ đột quỵ, đe dọa tính mạng của người bệnh. Vậy nguyên nhân nào gây ra rối loạn tiền đình và nó được phân loại như thế nào?
Đăng ký trực tuyến