Dứa dại vị thuốc chữa bí tiểu, sỏi thận

Thứ ba, 03/01/2023 | 10:16

Cây dứa dại có rất nhiều tác dụng tốt đối với sức khỏe. Cây này,thường dùng làm thuốc trong YHCT để điều trị viêm gan B, chữa bệnh sỏi thận và viêm đường tiết niệu.

Ngoài ra, dứa dại cũng có thể được sử dụng ở dạng dùng ngoài để chữa trị bệnh trĩ, thấp khớp và mụn nhọt ngoài da và các bệnh về da…Hãy cùng Giảng viên, Dược sĩ Trường Cao đẳng Y Dược Pasteur tìm hiểu thêm về thảo dược này nhé!

01672716687.jpeg

Cây Dứa dại

1. Mô tả

Tên gọi khác: Dứa gỗ, Dứa gai, dứa sai, dứa rừng, dứa núi

Tên khoa học:  Pandanus tonkinensis Mart. ex B. Stone, thuộc họ Dứa dại (Pandanaceae).

Là cây nhỏ phân nhánh ở ngọn, cao 3 – 6m, với thân  màu nâu rất nhiều rễ phụ thả xuống đất.

Lá xanh, mọc ở đầu nhánh thành chùm, hình bản dài 1 – 2m,  Ở giữa lá có đường gân, mép lá có răng cưa nhọn..

Hoa rất thơm có mùi đặc trưng, bông mo trắng mọc đơn độc gồm rất nhiều lá noãn.

Cụm hoa mang quả sẽ phát triển thành khối có hình giống với quả trứng, có cuống, dài 16 – 25cm.

Quả hình trứng, khi còn non có màu xanh và sẽ chuyển sang vàng cam khi đã chính.

11672716687.jpeg

Hoa, qua và các bộ phận của cây Dứa dại

2. Phân bố và thu hái

Là loài cây mọc hoang dại có sức sống mạnh mẽ ở mọi điều kiện thời tiết. Vì thế, nó có thể thấy ở hầu hết các nước trên thế giới, đặc biệt là châu Á như: Đông Nam Á, Ấn Độ, Trung Quốc, Srilanka…

Ở Nước ta, cây được trồng lấy lá dệt chiếu và túi. Và nó thường mọc hoang ở những nơi như: dọc bờ ngoài nước mặn, ven biển, rừng ngập mặn như : Quảng Ninh, Hòa Bình, Quảng Nam, Đà Nẵng, Bình Thuận, Đồng Nai, Kiên Giang, …

Thu hái:

  • Phần rễ của cây khi nó còn non, rũ xuống nhưng chưa bám vào đất,  sau đó đem rửa sạch, thái lát vào bảo quản bằng cách sấy hoặc phơi khô để dùng dần.
  • Có thể dùng để ăn phần màu trắng của cuống lá khi còn non
  • Quả thu hoạch mùa đông, sau khi thu hoạch sẽ được thái mỏng và phơi khô.

BQ: Bảo quản nơi khô ráo và thoáng mát.

3. Thành phần hoá học

Cây dứa gỗ rừng chứa physcion, cirsilineol, acid palmitic, acid stearic, triacetanol – 1, β – sitosterol, stigmasterol, campesetrol, daucosterol, β – sitostenon, stigmast – 4 -en – 3,6-dion.

Hạt phấn hoa và lá bắc rất thơm, khi chưng cất cho nước thơmhương liệu, 70% tinh dầu (methyl ether, benzyl benzoate, benzyl acetate, benzyl salicylate, linalool, benzyl alcohol, aldehyde,…

Hoa nở chứa 0.1 – 0.3% tinh dầu trong đó có phenyl alcol, aldehyd. phenyl alcol, aldehyde, alcol benzylic, geraniol, linalol, linalyl acetat, bromostyren,

4. Tác dụng dược lý

Theo y học cổ truyền

* Tính vị:

Quả có vị ngọt, tính bình.

 Rễ của nó có vị ngọt nhạt, tính mát.

 Đọt có vị ngọt, tính hàn.

 Hoa có vị ngọt, tính lạnh.

* Qui kinh: Đọt cây dứa dại quy vào kinh Bàng quang, Tiểu trường, Phế và Tâm.

Từ những thành phần dược tính đã được phân tích, loài cây này có nhiều tinh dầu, aldehyd, alcohol, guaiaco, acetate, salicylate… Nhờ đó mà nó chữa trị bệnh viêm gan B, mộng mắt, sỏi thận, giải độc, tiêu đờm, bổ máu.

- Hoạt chất Silymarin có trong rễ có với tác dụng bảo vệ vững chắc tế bào gan khi vị virus tấn công. tái tạo cấu trúc của những tế bào mới bị phá hủy, do đó làm cho chức năng gan không bị suy giảm. Ngoài ra, còn giúp cải thiện các bệnh lý về gan như gan nhiễm mỡ, men gan tăng cao.

- Từ đó ta thấy Dứa dại còn có nhiều công dụng quan trọng khác có thể kể đến như: 

  • Đối với bệnh gout:  dứa dại giúp trung hòa lượng uric dư thừa, từ đo giảm đau hiệu quả.
  • Đối với bệnh mỡ máu: Vitamin C và chất xơ có trong thành phần, giúp tăng cường tổng các chất, giảm lượng mỡ tích tụ. Nên giảm mỡ máu hiệu quả, ngăn ngừa biến chứng nguy hiểm như tăng huyết áp, nhồi máu cơ tim tai biến mạch máu não, …
  • Đối với bệnh sỏi thận: Các acid hữu cơ, vitamin, mangan có tác dụng tốt trong việc trị bệnh lý sỏi thận. Tuy nhiên, trường hợp sỏi nhỏ thôi, còn có kích thước lớn, người bệnh cần tìm đến phương pháp can thiệp trực tiếp để loại bỏ sỏi nhanh chóng, phòng tránh các biến chứng nguy hiểm cho cơ thể.
  • Giúp làm đẹp da, chống lão hóa ở những người trung niên: Hoạt chất Resveratrol  trong dứa dại có tác dụng kìm hãm sự hình thành enzym lão hóa, chất béo chất béo được hạn chế hấp thu, kháng viêm. Từ đó, làm cho làn da trở nên căng bóng, mềm mại và sáng mịn hơn.

- Ngoài ra, dứa dại còn có nhiều tác dụng như: Phòng bệnh tiểu đường, giảm béo, tăng cường chức năng gan, và tăng cường sức đề kháng cho cơ thể.

* Theo y học hiện đại: Chưa thấy có nghiên cứu

5. Công dụng và liều dùng

Đọt non và rễ Dứa dại được dùng trong dân gian làm thuốc thông tiểu, sử dụng cho những trường hợp tiểu dắt, tiểu ra sỏi, sạn. Ngoài ra còn dùng đắp chữa lòi dom.Một số tài liệu cho rằng quả Dứa dại có thể trị được say nắnghoặc dùng như một loại nước giải khát, bồi bổ sức khoẻ.

Ngày uống 6 – 10g rễ. Đọt non dùng với liều 15 –20g. Dùng ngoài không kể liều lượng.

6. Bài thuốc kinh nghiệm

6.1. Trị đau nhức do chấn thương

Rễ Dứa dại đem giã nát và đắp lên chỗ bị thương, sau đó cố định lại. Thay băng 1 lần/ngày.

6.2. Trị viêm tiết niệu, sỏi thận

Dùng rễ Dứa dại, rễ Bạch mao căn, 1hạt quả Chuối hột, mỗi vị 10 -12d; rễ cây Lau, 15 – 20g Kim tiền thảo, 10 – 12g củ cỏ Ống, 8 – 10g bông Mã đề.

Đem sắc lấy nước uống. uống khoảng 2 – 3 lần/ngày, mỗi lần uống 150ml, nên uống trước bữa ăn.

6.3. Chữa thông tiểu và trị chứng tiểu ra sỏi

Dùng Rễ dứa thơm 15g, rễ dứa dại 12g và đọt non dứa dại 20g.

Đem sắc uống.  uống hằng ngày.

6.4. Chữa trị bệnh lòi dom (bệnh trĩ)

 Dùng Rễ và đọt non của cây dứa dại.

Đem Giã và đắp lên búi trĩ liên tục trong vòng 30 ngày.

6.5. Chữa trị viêm tinh hoàn và bệnh trĩ

Chuẩn bị: Hạt dứa dại 60g.

Đem Sắc uống hằng ngày.

6.6.Chữa trị bệnh tiểu đường, tiểu buốt và đục

Dùng Quả dứa rừng khô 20 – 30g.

Đem Thái nhỏ và hãm với nước uống thay trà.

21672716687.jpeg

Uống trà dứa dại chữa bệnh tiểu đường

6.7. Chữa trị bệnh viêm gan do siêu vi

Dùng quả dứa dại, Nhân trần,cốt khí củ mỗi vị 12g, cam thảo 4g, ngũ vị tử 6g, trần bì và diệp hạ châu mỗi vị 8g.

Đem sắc với 1 lít nước còn 450ml.

Mỗi lần dùng 150ml, ngày dùng 3 lần, nên uống thuốc khi bụng đói.

6.8. Chữatrị viêm gan, xơ gan, cổ trướng, mất ngủ

Rễ cây dứa rừng.30g

Đem sắc uống, ngày dùng 2 lần.

6.9. Chữa trị chứng kiết lỵ

Quả dứa rừng 30 – 60g.

Đem Sắc uống.

6.10. Chữa trị tiểu buốt có kèm máu

Dùng Đọt non cây dứa dại  và Mầm rễ cỏ gừng mỗi vị 20g.

Đem sắc uống và dùng hết trong ngày/1 thang

6.11. Bài thuốc chữa trị mẩn ngứa, viêm da

Lá dứa dại 20 – 30g,.Sâm đại hành và dây tơ hồng xanh mỗi vị 40g, vòi voi, rau má, bồ công anh và cỏ chỉ thiên mỗi vị 20g,

Thực hiện: Sắc uống hằng ngày.

7. Những lưu ý khi sử dụng:

  • Trên lá có Lớp phấn trắng có chứa độc tố. Nếu bào chế không đúng cách mà vẫn sử dụng trong một thời gian dài có thể gây ra ngộ độc, viêm thận.
  • Nên thận trọng khi dùng cho người có tỳ vị hư hàn do tính hàn của hầu hết các bộ phận của cây..

Theo giảng viên Cao đẳng Dược cho biết: Dứa dại là thảo dược quý có tác dụng trị bí tiểu, tiểu khó, sỏi thận. viêm gan siêu vi …Ngoài ra, nó có thể dùng trị cảm nắng và bồi bổ cơ thể. Tuy nhiên lá của loài cây này có chứa độc tố. Vì vậy người dùng cần tham khảo ý kiến của thầy thuốc chuyên môn khi thực hiện để phòng ngừa những rủi ro không đáng có./.

Ds.CKI.Nguyễn Quốc Trung

LADO CARE ACTISÔ EXTRA: Hỗ trợ giải độc gan và những lưu ý khi sử dụng

LADO CARE ACTISÔ EXTRA: Hỗ trợ giải độc gan và những lưu ý khi sử dụng

LADO CARE ACTISÔ EXTRA là sản phẩm từ thảo dược thiên nhiên, được sử dụng hỗ trợ giải độc gan, giúp thanh nhiệt mát gan, thông mật, lợi tiểu và giúp tăng cường chức năng gan, giảm cholesterol, phòng ngừa xơ vữa động mạch.
Magnesi sulfat cách sử dụng và những điều cần lưu ý?

Magnesi sulfat cách sử dụng và những điều cần lưu ý?

Magnesi sulfat cách sử dụng và những điều cần lưu ý khi dùng Magnesi sulfat mà bạn nên biết, hãy tham khảo bài viết dưới đây để hiểu rõ hơn
Làm thế nào để cải thiện quá trình tuần hoàn

Làm thế nào để cải thiện quá trình tuần hoàn

Tuần hoàn là quá trình tim bơm máu đi khắp cơ thể. Lưu thông tốt là rất quan trọng đối với sức khỏe của một người. Mặc dù lưu thông phần lớn là một quá trình tự động, nhưng có một số cách để cải thiện nó.
Morinda Citrifolia: Thuốc điều trị đau nhức, sưng khớp và những lưu ý khi sử dụng

Morinda Citrifolia: Thuốc điều trị đau nhức, sưng khớp và những lưu ý khi sử dụng

Morinda Citrifolia là thuốc có nguồn gốc thảo dược, có tác dụng chống viêm, giảm đau, ổn định huyết áp, dùng điều trị đau nhức, sưng khớp, tăng huyết áp và giúp tăng hệ miễn dịch.
Đăng ký trực tuyến