Câu kỷ tử: Vị thuốc quý từ thời xa xưa

Thứ tư, 11/01/2023 | 15:39

Câu kỷ tử là một vị thuốc quý có nguồn gốc từ xa trong y học cổ truyền, Câu kỷ tử vừa có tác dụng trừ phong, bổ thận, cường gân cốt, sinh tinh, trong việc điều trị các bệnh chứng vô sinh – hiếm muốn, di mộng tinh ở nam giới...

Bạn hãy cùng Dược sĩ, Giảng viên Trường Cao đẳng Y Dược Pasteur tìm hiểu cây thuốc này nhé!.

01673427769.jpeg

Câu kỷ tử

1. Giới thiệu chung về Câu kỷ tử

Tên gọi khác:  câu khởi, khởi tử, địa cốt tử, câu kỷ tử, dương nhũ.

Tên khoa học: Lycium sinense và Lycium barbarum, thuộc họ cà  Solanacea

1.1. Đặc điểm thực vật

Cây có chiều cao trung bình từ 1 – 1.5m, mọc đứng, cành phân nhiều. nhỏ mảnh thỉnh thoảng có gai.

Lá mọc so le, hình mũi mác, hẹp ở gốc, nhẵn.

Hoa mọc ở kẽ lá, đơn độc, có một số hoa mọc lại thành chùm. Hoa màu đỏ,

Quả nhỏ, hình trứng dài, có màu đỏ cam và đỏ thắm khi chín.

Mùa ra hoa vào tháng 6 – 9, mùa quả từ tháng 7 – 10 hàng năm.

1.2. Phân bố- thu hái –chế biến:

Câu kỷ tử được phân phối ở hầu hết các vùng của Trung Quốc. tập trung nhiều ở tỉnh Vân Nam, Quảng Đông và Quảng Tây.. Hiện nay, cây cũng được di thực vào Việt Nam nhưng sản lượng chưa cao.

Thu hái: Thu hoạch vào tháng 8 – 9 hằng năm khi quả chín

Cần hái quả vào sáng sớm hoặc chiều mát, vì hái giữa trưa chất lượng sẽ bị giảm. Khi mới hái nhất thiết phải hong trong bóng râm cho nhăn vỏ. Rồi mới phơi nắng gắt để đảm bảo quả khô đều.

Vị thuốc dùng từ quả chín được đem phơi khô.

Cách bào chế dược liệu:

  • Sử dụng dạng sống hoặc tẩm mật sắc lấy nước đặc/ sấy cho khô rồi đem tán bột mịn.
  • Hoặc dùng quả tươi, tẩm rượu trong 1 ngày1 đêm và giã dập trước khi sử dụng.

2. Bộ phận dùng

Quả khô.

3. Thành phần hóa học  

Cây chứa thành phần hóa học đa dạng. Bao gồm: axit amin, carotene, vitamin B1, vitamin B2, vitamin C, canxi, phospho, sắt và một số thành phần khác.

4. Tác dụng dược lý:

* Theo YHCT:

Câu kỷ tử có vị ngọt, qui vào  3 kinh: Phế, Can, Thận

- Bổ can thận.

- Nhuận phế táo.

- Mạnh gân cốt.

- Dùng chữa trị di mộng tinh, chân tay yếu mỏi, mắt mờ,

Dược liệu vừa có tác dụng bồi bổ cơ thể, vừa có tác dụng hỗ trợ điều trị bệnh: Được dùng để tăng cường sức khỏe cho người gầy yếu, mệt mỏi, bổ tinh khí huyết, hỗ trợ chữa trị bệnh đái tháo đường, ho lao, lao phổi…

* Theo y học hiện đại:

  • Hoạt chất Betain có tác dụng hạ đường huyết, bảo vệ gan và chống thoái hóa mỡ.
  • Tăng cường chức năng tạo máu và Hạ cholesterol trên thí nghiệm với chuột nhắt.
  • Tác dụng hạ huyết áp. hạ huyết áp, ức chế tim và tác dụng hưng phấn ruột,
  • Tác dụng hỗ trợ miễn dịch không đặc hiệu.
  • Ngoài ra Toàn cây có tác dụng ức chế với một số loại tế bào gây ung thư ở người.

Liều Dùng, Cách Dùng

Liều dùng  từ  6 – 12g dưới dạng sắc hoặc rượu uống.

5. Một số bài thuốc có Câu kỷ tử

1. Chữa trị da mặt sần sùi và nám sạm

Dùng: kỷ tử 10 cân, Sinh địa 3 cân

Đem tán thành bột mịn, mỗi lần dùng 1 thìa uống với rượu ấm.

Để cải thiện làn da, mỗi ngày dùng 3 lần trong thời gian dài.

2. Chữa trị hoa mắt, đục thủy tinh thể, cườm mắt và giảm thị lực

Kỷ tử 20g, Ba kích thiên, Cúc hoa mỗi vị 8g, nhục thung dung 12g, 

Đem sắc lấy nước uống. Mỗi ngày/1 thang

3. Trà câu kỷ tử thải độc cho gan

Chuẩn bị: Câu kỷ tử khô ,Trà, mật ong, và nước đun sôi.

Đem Hãm các nguyên liệu trong 10 phút trong 10 phút với nước sôi, uống hằng ngày để giải độc cho gan.

11673427769.jpeg

Trà Câu kỷ tử giải độc gan

4. Bài thuốc bổ chữa di tinh

Câu kỷ tử 6g, Sinh khương và Nhục thong dong mỗi vị 2g.

Đem sắc với 600ml nước, Sắc còn 200ml, uống 3 lần trong ngày.

5.Hỗ trợ chữa chứng vô sinh – hiếm muộn ở nam giới

Câu kỷ tử, lộc nhung ,Nhục thung dung, lộc giác giao, đương quy, xuyên khung, đảng sâm, đan sâm, táo nhân, sinh địa, nhân sâm.

 Đem tất cả các vị ngâm với 10 lít rượu 40 độ.

Sau đó tiếp tục đun 300g đường phèn với 0.5 lít nước cho tan ra, đợi nguội và đổ vào rượu.

Ngâm rượu trong 30 ngày. Uống 3 ly/ngày.  mỗi ly khoảng 25ml.

Hoặc:

  • Chuẩn bị: câu kỷ tử 15g
  • Đem Nhai kỷ tử trước khi ngủ, dùng liên tục cho đến khi khỏi.

6. Chữa trị đau mỏi vùng thắt lưng, thận hư

  • Câu kỷ tử và Hoàng tinh mỗi vị đồng lượng.
  • Đem tán bột mịn, Rồi trộn với mật làm thành viên.

Uống 12g/lần với nước ấm, ngày/2 lần cho đến khi khỏi.                                                                                                                                   

6. Những lưu ý khi sử dụng:

  • Phụ nữa có thai không nên dùng vì kỷ tử có thể gây sảy thai,
  • Phụ nữ cho con bú nên hạn chế dùng vì có thể làm giảm khả năng bài tiết sữa.
  • Câu kỷ tử có tính trệ, cần cẩn trọng khi dùng cho người bị tiêu chảy kéo dài và tỳ vị hư yếu.
  • Cấm dùng dược liệu này cho người có ngoại tà thực nhiệt.

Theo giảng viên Cao đẳng Dược cho biết: Là một loại dược liệu quý và sở hữu nhiều công dụng cho sức khỏe, câu kỷ tử thường có mặt nhiều trong các bài thuốc Đông y giúp ngăn ngừa và chữa trị nhiều bệnh lý. Ngoài ra, loại dược liệu này có khả năng giúp tăng cường hệ miễn dịch và nâng cao sức đề kháng cho con người.

Tuy nhiên với nhiều tác dụng tốt như vậy. Nhưng khi sử dụng cần tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên môn để tránh rủi ro trong khi sử dụng./.

DsCKI. Nguyễn Quốc Trung

Vì sao bệnh lí xương khớp dễ bùng phát và đau nhiều khi trời lạnh?

Vì sao bệnh lí xương khớp dễ bùng phát và đau nhiều khi trời lạnh?

Mùa lạnh là giai đoạn các bệnh lí xương khớp có xu hướng bùng phát và tái phát mạnh, gây đau nhức, cứng khớp và hạn chế vận động. Nhiệt độ giảm cùng thay đổi sinh lí trong cơ thể được xem là yếu tố khiến triệu chứng trở nên nặng nề hơn so với những mùa khác.
Thuốc hạ sốt uống cách nhau bao lâu giúp cơ thể hạ nhiệt an toàn?

Thuốc hạ sốt uống cách nhau bao lâu giúp cơ thể hạ nhiệt an toàn?

Dùng thuốc hạ sốt cần đúng liều và đúng khoảng cách giữa các lần uống để bảo đảm hiệu quả, hạn chế rủi ro, đồng thời giúp người bệnh hạ nhiệt an toàn và nhanh hơn.
Vì sao 40 tuổi vẫn nên Tiêm Phòng HPV?

Vì sao 40 tuổi vẫn nên Tiêm Phòng HPV?

Trước đây, nhiều người lầm tưởng rằng vắc xin HPV chỉ dành cho trẻ em hoặc thanh thiếu niên trước khi có quan hệ tình dục. Bước sang tuổi 40, việc tiêm phòng HPV không chỉ khả thi mà còn là một bước chuẩn bị quan trọng để đối phó với nguy cơ ung thư đang gia tăng ở độ tuổi trung niên.
Vitamin A là gì? Vai trò, liều dùng và cách bổ sung an toàn cho cơ thể

Vitamin A là gì? Vai trò, liều dùng và cách bổ sung an toàn cho cơ thể

Vitamin A là vi chất thiết yếu giúp sáng mắt, tăng miễn dịch và bảo vệ da. Tuy nhiên, bổ sung sai cách có thể gây ngộ độc, ảnh hưởng gan và xương khớp. Hiểu đúng vai trò, liều dùng và hướng dẫn từ chuyên gia y tế giúp sử dụng vitamin A hiệu quả, an toàn.
Back to top
Đăng ký trực tuyến