Câu kỷ tử: Vị thuốc quý từ thời xa xưa

Thứ tư, 11/01/2023 | 15:39

Câu kỷ tử là một vị thuốc quý có nguồn gốc từ xa trong y học cổ truyền, Câu kỷ tử vừa có tác dụng trừ phong, bổ thận, cường gân cốt, sinh tinh, trong việc điều trị các bệnh chứng vô sinh – hiếm muốn, di mộng tinh ở nam giới...

Bạn hãy cùng Dược sĩ, Giảng viên Trường Cao đẳng Y Dược Pasteur tìm hiểu cây thuốc này nhé!.

01673427769.jpeg

Câu kỷ tử

1. Giới thiệu chung về Câu kỷ tử

Tên gọi khác:  câu khởi, khởi tử, địa cốt tử, câu kỷ tử, dương nhũ.

Tên khoa học: Lycium sinense và Lycium barbarum, thuộc họ cà  Solanacea

1.1. Đặc điểm thực vật

Cây có chiều cao trung bình từ 1 – 1.5m, mọc đứng, cành phân nhiều. nhỏ mảnh thỉnh thoảng có gai.

Lá mọc so le, hình mũi mác, hẹp ở gốc, nhẵn.

Hoa mọc ở kẽ lá, đơn độc, có một số hoa mọc lại thành chùm. Hoa màu đỏ,

Quả nhỏ, hình trứng dài, có màu đỏ cam và đỏ thắm khi chín.

Mùa ra hoa vào tháng 6 – 9, mùa quả từ tháng 7 – 10 hàng năm.

1.2. Phân bố- thu hái –chế biến:

Câu kỷ tử được phân phối ở hầu hết các vùng của Trung Quốc. tập trung nhiều ở tỉnh Vân Nam, Quảng Đông và Quảng Tây.. Hiện nay, cây cũng được di thực vào Việt Nam nhưng sản lượng chưa cao.

Thu hái: Thu hoạch vào tháng 8 – 9 hằng năm khi quả chín

Cần hái quả vào sáng sớm hoặc chiều mát, vì hái giữa trưa chất lượng sẽ bị giảm. Khi mới hái nhất thiết phải hong trong bóng râm cho nhăn vỏ. Rồi mới phơi nắng gắt để đảm bảo quả khô đều.

Vị thuốc dùng từ quả chín được đem phơi khô.

Cách bào chế dược liệu:

  • Sử dụng dạng sống hoặc tẩm mật sắc lấy nước đặc/ sấy cho khô rồi đem tán bột mịn.
  • Hoặc dùng quả tươi, tẩm rượu trong 1 ngày1 đêm và giã dập trước khi sử dụng.

2. Bộ phận dùng

Quả khô.

3. Thành phần hóa học  

Cây chứa thành phần hóa học đa dạng. Bao gồm: axit amin, carotene, vitamin B1, vitamin B2, vitamin C, canxi, phospho, sắt và một số thành phần khác.

4. Tác dụng dược lý:

* Theo YHCT:

Câu kỷ tử có vị ngọt, qui vào  3 kinh: Phế, Can, Thận

- Bổ can thận.

- Nhuận phế táo.

- Mạnh gân cốt.

- Dùng chữa trị di mộng tinh, chân tay yếu mỏi, mắt mờ,

Dược liệu vừa có tác dụng bồi bổ cơ thể, vừa có tác dụng hỗ trợ điều trị bệnh: Được dùng để tăng cường sức khỏe cho người gầy yếu, mệt mỏi, bổ tinh khí huyết, hỗ trợ chữa trị bệnh đái tháo đường, ho lao, lao phổi…

* Theo y học hiện đại:

  • Hoạt chất Betain có tác dụng hạ đường huyết, bảo vệ gan và chống thoái hóa mỡ.
  • Tăng cường chức năng tạo máu và Hạ cholesterol trên thí nghiệm với chuột nhắt.
  • Tác dụng hạ huyết áp. hạ huyết áp, ức chế tim và tác dụng hưng phấn ruột,
  • Tác dụng hỗ trợ miễn dịch không đặc hiệu.
  • Ngoài ra Toàn cây có tác dụng ức chế với một số loại tế bào gây ung thư ở người.

Liều Dùng, Cách Dùng

Liều dùng  từ  6 – 12g dưới dạng sắc hoặc rượu uống.

5. Một số bài thuốc có Câu kỷ tử

1. Chữa trị da mặt sần sùi và nám sạm

Dùng: kỷ tử 10 cân, Sinh địa 3 cân

Đem tán thành bột mịn, mỗi lần dùng 1 thìa uống với rượu ấm.

Để cải thiện làn da, mỗi ngày dùng 3 lần trong thời gian dài.

2. Chữa trị hoa mắt, đục thủy tinh thể, cườm mắt và giảm thị lực

Kỷ tử 20g, Ba kích thiên, Cúc hoa mỗi vị 8g, nhục thung dung 12g, 

Đem sắc lấy nước uống. Mỗi ngày/1 thang

3. Trà câu kỷ tử thải độc cho gan

Chuẩn bị: Câu kỷ tử khô ,Trà, mật ong, và nước đun sôi.

Đem Hãm các nguyên liệu trong 10 phút trong 10 phút với nước sôi, uống hằng ngày để giải độc cho gan.

11673427769.jpeg

Trà Câu kỷ tử giải độc gan

4. Bài thuốc bổ chữa di tinh

Câu kỷ tử 6g, Sinh khương và Nhục thong dong mỗi vị 2g.

Đem sắc với 600ml nước, Sắc còn 200ml, uống 3 lần trong ngày.

5.Hỗ trợ chữa chứng vô sinh – hiếm muộn ở nam giới

Câu kỷ tử, lộc nhung ,Nhục thung dung, lộc giác giao, đương quy, xuyên khung, đảng sâm, đan sâm, táo nhân, sinh địa, nhân sâm.

 Đem tất cả các vị ngâm với 10 lít rượu 40 độ.

Sau đó tiếp tục đun 300g đường phèn với 0.5 lít nước cho tan ra, đợi nguội và đổ vào rượu.

Ngâm rượu trong 30 ngày. Uống 3 ly/ngày.  mỗi ly khoảng 25ml.

Hoặc:

  • Chuẩn bị: câu kỷ tử 15g
  • Đem Nhai kỷ tử trước khi ngủ, dùng liên tục cho đến khi khỏi.

6. Chữa trị đau mỏi vùng thắt lưng, thận hư

  • Câu kỷ tử và Hoàng tinh mỗi vị đồng lượng.
  • Đem tán bột mịn, Rồi trộn với mật làm thành viên.

Uống 12g/lần với nước ấm, ngày/2 lần cho đến khi khỏi.                                                                                                                                   

6. Những lưu ý khi sử dụng:

  • Phụ nữa có thai không nên dùng vì kỷ tử có thể gây sảy thai,
  • Phụ nữ cho con bú nên hạn chế dùng vì có thể làm giảm khả năng bài tiết sữa.
  • Câu kỷ tử có tính trệ, cần cẩn trọng khi dùng cho người bị tiêu chảy kéo dài và tỳ vị hư yếu.
  • Cấm dùng dược liệu này cho người có ngoại tà thực nhiệt.

Theo giảng viên Cao đẳng Dược cho biết: Là một loại dược liệu quý và sở hữu nhiều công dụng cho sức khỏe, câu kỷ tử thường có mặt nhiều trong các bài thuốc Đông y giúp ngăn ngừa và chữa trị nhiều bệnh lý. Ngoài ra, loại dược liệu này có khả năng giúp tăng cường hệ miễn dịch và nâng cao sức đề kháng cho con người.

Tuy nhiên với nhiều tác dụng tốt như vậy. Nhưng khi sử dụng cần tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên môn để tránh rủi ro trong khi sử dụng./.

DsCKI. Nguyễn Quốc Trung

Tìm hiểu về mắt bị vàng và nguyên nhân gây ra tình trạng này

Tìm hiểu về mắt bị vàng và nguyên nhân gây ra tình trạng này

Khi mắt của bạn trở thành màu vàng, đó là một biểu hiện rõ ràng cho thấy có vấn đề về sức khỏe. Vậy khi gặp tình trạng này, cần phải quan tâm điều gì? Bài viết này sẽ cung cấp thông tin cần thiết về tình trạng này.
Củ Sâm đất - Nhân Sâm của người nghèo

Củ Sâm đất - Nhân Sâm của người nghèo

Củ sâm đất, biết đến như "nhân sâm của người nghèo", giá rẻ nhưng giàu dinh dưỡng. Nhiều bà nội trợ sử dụng ăn trực tiếp, chế biến thành các món ăn ngon và bổ dưỡng, nhờ vào công dụng sâm đất với ích sức khỏe mà nó mang lại.
Suy hô hấp cấp là gì và nguyên nhân gây ra bệnh

Suy hô hấp cấp là gì và nguyên nhân gây ra bệnh

Trong trường hợp suy hô hấp cấp tính, không có sự trao đổi bình thường giữa oxy và CO2 trong phổi. Điều này dẫn đến thiếu oxy cho tim, não và cơ thể, gây ra các triệu chứng như khó thở, da xanh tái, và rối loạn tri giác.
Bí quyết giảm mỡ bụng dưới an toàn và hiệu quả

Bí quyết giảm mỡ bụng dưới an toàn và hiệu quả

Các biện pháp giảm mỡ bụng dưới hiệu quả thường bao gồm tập thể dục đều đặn, tuân thủ chế độ ăn kiêng phù hợp và kiểm soát calo tiêu thụ. Mỗi phương pháp mang lại lợi ích riêng và đạt được kết quả tốt khi thực hiện đúng cách.
Đăng ký trực tuyến