Cây canh châu - Bí quyết điều trị sởi an toàn và hiệu quả

Thứ hai, 13/05/2024 | 15:27

Canh châu là một loại cây thường được trồng để tạo điểm nhấn trong cảnh quan. Trong dân gian, lá của cây Canh châu thường được sử dụng độc lập hoặc kết hợp với lá vối để hãm nước uống thay vì trà. Việc này có tác dụng giải khát và đề phòng bệnh sởi.

Cùng Dược sĩ Tôn Thảo Vy - Giảng viên tại Cao đẳng Dược TPHCM cùng tìm hiểu thông tin qua bài viết sau đây:

1. Thông tin thực vật cây Canh châu

Canh châu, còn được biết đến với các tên khác như Sơn minh trà, Kim châu, Tước mai đằng, là một loại cây nhỏ có dạng bụi và phân cành nhiều. Cây này có tên khoa học là Sageretia theezans (L.) Brongn và thuộc họ Táo ta (Rhamnaceae).

Đặc điểm của Canh châu bao gồm cành non mềm, màu xám nhạt, có lông tơ, và cành già nhẵn, màu xám nâu, có gai do biến đổi từ các cành nhỏ. Lá của nó mọc so le, có hình bầu dục hoặc hình trái xoan, có kích thước từ 2 đến 10cm dài và từ 0,8 đến 5cm rộng, với gốc tròn và đầu tù hơi nhọn, mép lá có răng cưa nhỏ. Mặt trên của lá sẫm màu, trong khi mặt dưới có màu nhạt và có gân nổi rõ.

01715589350.jpeg

Lá mọc so le, hình bầu dục

Cụm hoa của Canh châu thường mọc thành bông ở đầu cành hoặc kẽ lá, với mỗi bông thường chứa từ 1 đến 4 cài hoa màu trắng. Lá bắc có hình tam giác và có lông, đài hoa có hình chén. Quả của cây nhỏ, hình cầu, màu đen hoặc tím nhạt và toàn bộ cây thường có lông nhỏ.

Về phân bố sinh thái, Canh châu thích ánh sáng và ẩm ướt, thường mọc trong các lùm bụi ven đồi, bờ ruộng hoặc xung quanh các làng. Cây này được trồng và mọc hoang ở các khu vực thuộc miền Bắc và miền Trung của Việt Nam, ít gặp ở miền Nam. Ngoài ra, loài cây này cũng phân bố phổ biến ở miền Nam Trung Quốc.

2. Tính, vị - Bộ phận dùng

Canh châu có hương vị đắng nhẹ, hơi chua và tính mát, có tác dụng lưu thông huyết khí, làm mát cơ thể, và giúp thanh lọc độc tố.

Quả của Canh châu có thể ăn được và thường được sử dụng như một loại trái cây thông thường. Cành, lá và rễ của cây này có thể được thu hái quanh năm, sau đó phơi khô hoặc sấy để sử dụng dần. Theo quan điểm dân gian, việc thu hái rễ nên được thực hiện vào mùa đông, trong khi lá và cành thì nên được thu hái vào mùa xuân hoặc mùa hạ.

cây canh châu 1

Canh châu có tính mát, vị đắng nhẹ và chua

3. Thành phần hóa học

Nghiên cứu về Canh châu đã khám phá ra rằng cây này chứa nhiều hoạt chất quý. Cụ thể, trong dược liệu của nó, các thành phần như friedelin, acid syringic, daucosterol, acid glucosyringic và taraxasterol đã được xác định.

4. Công dụng

Cây Canh châu đã được sử dụng từ rất lâu trong y học truyền thống ở nước ta. Trong truyền thống y học, người ta sử dụng cây này, gọi là Xích chu đằng, để chữa trị vết thương. Theo quan điểm y học cổ truyền, Canh châu được sử dụng để điều trị nhiều vấn đề khác nhau như sai khớp, sưng mặt và mụn nhọt, ban sởi, tắc tia sữa, loét, bong gân.

Liều lượng khuyến nghị là 10 - 20g sắc uống mỗi ngày.

Ngoài ra, Canh châu cũng có thể được sử dụng ngoài da, lá tươi có thể nấu thành nước tắm hoặc dùng để đắp.

Quả của cây này có thể ăn được, có vị hơi chua ngọt. Lá có thể sử dụng độc lập hoặc kết hợp với lá vối để nấu nước uống thay cho trà, có thể sử dụng hàng ngày. Nước hãm từ lá Canh châu có tác dụng giải khát và giúp đề phòng bệnh sởi.

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng người bị tỳ vị hư hàn và đại tiện lỏng nên tránh sử dụng Canh châu. Phụ nữ mang thai cần phải tham khảo ý kiến của bác sĩ hoặc nhân viên y tế trước khi sử dụng.

5. Bài thuốc tham khảo

Một số phương pháp sử dụng Canh châu trong y học dân gian đã được ghi nhận, tuy nhiên hiện tại, nghiên cứu về dược liệu này vẫn còn hạn chế, chủ yếu được áp dụng trong cộng đồng. Dưới đây là một số bài thuốc dân gian sử dụng Canh châu:

Chữa các tình trạng sưng mặt, ban da, bị bệnh sởi, sốt ho khát nước:

  • Canh châu (cành và lá) 20g, Tầm gửi cây khế 18g, Sắn dây 12g, Cam thảo dây 8g, Hương nhu 8g, Hoắc hương 8g.
  • Sắc với 400ml nước xuống còn 200ml. Uống 100ml, 2 lần mỗi ngày. Sử dụng liên tục trong 10 ngày và tắm bằng nước Canh châu hàng ngày.

21715589350.jpeg

Cây Canh châu hỗ trợ trị bệnh sởi

Chữa sởi chậm mọc:

  • Rễ Canh châu 30g, thái mỏng. Sắc với 500ml nước xuống còn 300ml.
  • Uống 100ml, 3 lần mỗi ngày.

Chữa lở ngứa, mụn nhọt:

  • Canh châu 24g, Hạ khô thảo 20g, Bồ công anh 20g, Rễ cỏ xước 20g, Lá đơn đỏ 10g.
  • Sắc với 750ml nước xuống còn 200ml. Uống 100ml, 2 lần mỗi ngày trong 5 ngày.

Chữa vết thương lâu liền miệng:

  • Lá Canh châu, Lá thồm lồm (cùng lượng), Đinh hương một nụ.
  • Giã nát và đắp lên vết thương, sử dụng cho vết thương nhỏ và không quá sâu.

Bài thuốc trị trẻ nhỏ lên canh châu:

  • Canh châu 12 – 16g. Sắc với khoảng 300 – 400ml nước xuống còn 200ml.
  • Uống 100ml, 2 lần mỗi ngày trong 1 – 2 ngày.

Nấu dạng nước trà giúp giải khát và phòng ngừa bệnh sởi:

Dùng Canh châu và Lá vối, sắc lấy nước uống hàng ngày.

Canh châu có vị đắng và tính mát, có nhiều ứng dụng trong việc phòng ngừa sởi, chữa lở ngứa mụn nhọt, vết thương lâu lành miệng… Tuy là thảo dược tự nhiên, nhưng cần tuân thủ liều lượng và thời gian sử dụng. Trước khi sử dụng, nên tham khảo ý kiến của chuyên gia y tế để đạt hiệu quả tốt nhất.

Nguồn: Tin tức Y Dược – Trường Cao đẳng Y Dược Pasteur

Từ khóa: cây canh châu
Trường ĐH Y Dược Cần Thơ dự kiến tuyển hơn 2.200 chỉ tiêu đại học năm 2024

Trường ĐH Y Dược Cần Thơ dự kiến tuyển hơn 2.200 chỉ tiêu đại học năm 2024

Trường Đại học Y Dược Cần Thơ đã chính thức thông báo Đề án tuyển sinh cho năm 2024, dự kiến tuyển 2.260 chỉ tiêu tuyển sinh đại học chính quy.
Kinh giới - Rau gia vị quen thuộc và công dụng trị cảm mạo

Kinh giới - Rau gia vị quen thuộc và công dụng trị cảm mạo

Kinh giới bên cạnh vai trò làm gia vị, kinh giới còn được sử dụng để om trà, sắc thuốc, tán bột hoặc dùng ngoài da kinh giới dùng trong điều trị bệnh nhiều bệnh khác nhau.
5 LỢI ÍCH SỨC KHOẺ THẦN KÌ CỦA TRÀ XANH

5 LỢI ÍCH SỨC KHOẺ THẦN KÌ CỦA TRÀ XANH

Trà xanh được cho là một trong những siêu thực phẩm nổi tiếng nhất hiện nay, nhưng bạn biết bao nhiêu về những gì có trong cốc trà của mình? Hãy cùng tìm hiểu lợi ích sức khỏe từ trà xanh?
Medrol là thuốc gì? Tác dụng ta sao?

Medrol là thuốc gì? Tác dụng ta sao?

Thuốc Medrol, chứa hoạt chất methylprednisolone, được sử dụng rộng rãi trong điều trị nhiều vấn đề như viêm khớp, dị ứng nặng, rối loạn máu, bệnh da, mắt, hệ miễn dịch và ung thư. Bác sĩ thường chỉ định thuốc này để giảm viêm, dị ứng và điều chỉnh phản ứng miễn dịch.
Đăng ký trực tuyến